السيد موسى الشبيري الزنجاني

7448

كتاب النكاح ( فارسى )

فقط نزاع مىكنند در اينكه آيا صد دينار بدهكار است يا دويست دينار ؟ در اين صورت مرحوم شهيد ثانى حكم به شمول كلمات نسبت به آن نموده است ، ولى مرحوم صاحب جواهر آن را از تحت كلمات مشهور خارج دانسته است . بيان مقتضاى تحقيق در محدودهء نزاع : با مراجعه به كلمات به نظر مىرسد كه كلمات مشهور نه تنها شامل مورد نزاع بين « مسالك » و « جواهر الكلام » است ، بله حتى يك مورد ديگر را هم شامل است و آن عبارت از جايى است كه عدم تسميه مسلّم باشد ولى اختلافشان در مقدار مهرالمثلى كه به سبب دخول بر عهدهء مرد آمده است باشد كه آيا صد دينار است يا دويست دينار ؟ و وجهش اين است كه اختلاف بين اقل و اكثر اينجا را هم شامل است و كلمات فقهاء از اين جهت اطلاق دارند . بله فقط مرحوم شيخ در « خلاف » و « مبسوط » و ابن ادريس در « سرائر » تعبيرى دارند كه مجمل است و ممكن است كه مراد آنها خصوص موردى كه صاحب جواهر مىگويد باشد و آن تعبير چنين است : « اذا اختلف الزوجان فى قدر المهر مثل ان يقول : تزوجّك بالف و قالت بالفين ، فالقول قول الزوج سواء كان قبل الدخول او بعده » كه اين تعبير « تزوجتك بالف و قالت بالفين » مجمل است كه آيا از باب مثال است و لذا كلى « اذا اختلفا فى قدر المهر » را منحصر به صورت اتفاق بر تسميه نمىكند ؟ يا اينكه از باب مثال نيست ، بلكه بيان مورد حكم مشهور است و لذا عبارت كلى آمده در صدر مساله را ، منحصر به اين مورد مىكند . ولى همانطورى كه اشاره شد ، كلمات ساير فقهاء - / هر چه نگاه كردم - / مطلق است و مثالى كه حتى توهم اختصاص را هم ايجاد كند در آن نيست . بيان اختلاف در جريان اصل عدم تسميه : از آنچه كه در مورد حكم فقهاء به تقديم قول زوج به نحو مطلق و در موارد ياد شده ، گفته شد ، به دست مىآيد كه - / همانطورى كه سابقاً نيز اشاره شد - / اين ادعايى كه صاحب جواهر در مورد عدم اختلاف در جريان اصل عدم تسميه در تمامى موارد دوران امر بين آن و بين اصل برائت و مانند آن ، نموده است ، ادعاى درستى نيست ؛ چرا كه اوّلًا : اطلاق كلمات قائلين به تقديم قول زوج در اختلاف بين اقل و اكثر ، حتى